*

güncelbilim: Uygun bir öğretmen kalıtımsal bağajı dahi aşabilir.

**

İspinoz kuşları ile yapılan deneyler “babalık” yapan kuşların erkek kuşlar üzerindeki akıl almaz etkisi ortaya koymaktadır.

***

Yeni bir araştırma,  genetik olarak ataları gibi ses çıkarmaya eğilimli genç erkek kuşların erken deneyimler ile genetik kalıpların üstesinden gelebildiğini buldu. Yazarlara göre bu bulgu, tecrübe, öğrenme kabiliyeti ve hatta psikiyatrik hastalık gibi karmaşık insan özelliklerinin kalıtım ile ilişkilerinin açıklanabilmesi için çarpıcı bir öneme sahiptir.

Michael Brainard gibi sinir bilimciler, insan dili örneğinde olduğu gibi karmaşık davranışların erken tecrübelerle nasıl şekillendirildiğini modellendirmek için ötücü kuşlar olan ispinozlar (Lonchura striata domestica) ile çalışmışlardı. İnsan dillerinde olduğu gibi, erkek ispinozlar eşsiz çiftleşme şarkılarını dinleyerek ve taklit ederek hayatın erken dönemlerinde öğrenirler. Doğada öğretici genellikle kuşun babasıdır, ancak laboratuvarda başka yetişkinler tarafından yetiştirilen genç kuşlar, ilginç biçimde üvey babalarının şarkısını söylemektedir.

Brainard’ın laboratuarı, erken eğitimlerin genç kuşlar üzerindeki etkilerinin eşit olmadığını da göstermektedir: örneğin, bilgisayarlı bir “sentetik öğrenime” e maruz bırakılan genç kuşlar, bilgisayr gibi değil de tanışma imkanı bulamadıkları biyolojik babaları gibi şarkı söylemeye başlamaktadır.

Araştırma, 25 Aralık 2017 tarihi ile PNAS dergisinde yayınlandı.

Özetle, ispinoz şarkılarının güçlü bir genetik alt yapıya sahip olduğu, ancak bu genetik yönlendirmenin erken yaşam deneyimleri ile bastırılabildiği açıklanmaktadır.

UCSF’de fizyoloji ve psikiyatri profesörü olan Brainard, “bir kuşun şarkısına genetik katkının kuşun tecrübelerine bağlı olduğunu gördük” demektedir.

Belirtildiği gibi, uzun süreler yetişkin kuşların şarkılarının, piliçlerin duyduğu tüm şarkıların etkisi altında ortaya çıktığı düşünülmüştür. Bununla birlikte, yeni makalenin baş yazarı ve Brainard laboratuvarında doktora sonrası bir akademisyen olan David Mets, tüm kuşlar laboratuvar şartlarında  aynı seslere maruz kaldıklarında dahi, Bengalice ispinozların şarkıları arasında şaşırtıcı miktarda fark olduğunu belirlediler.

Mets, bu farklılıkların daha önce gözden kaçırılmış bir genetik katkıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemek için, genetik ve deneyimin katkısını test eden dikkatli bir deney seti geliştirdi. Civcivlerin, yumurta içinde bile babalarının şarkısını hiç duymadıklarından emin olmak için yumurtalar kısa bir süre sonra yuvalarından çıkarıldı. Daha sonra yavrular, dikkatli bir şekilde kontrol edilen bilgisayar şarkılarına maruz bırakılmıştır.

Araştırmacıların şaşkına dönüklerini söylemektedir. Bu kuşlar, bilgisayardan duydukları şarkıları büyük oranda göz ardı ettikleri ve hiç duymadıkları babalarının temposuna yakın tempolarda söylenen şarkılar geliştirdiklerini buldular.

KAYNAK

https://phys.org/news/2017-12-social-interactions-override-genetics-birds.html

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here