*

POSTMODERN YAZIN

**

Postmodern edebiyatın postmodern söylem gibi modern Batı düşüncesine karşı duyulan güvensizliğin bir sonucu olarak genellikle II. Dünya Savaş’ı sonrası dönemde Avrupa ve Amerika’da yeşermeye başladığı, 1960’lardan sonra ise dünyaya yayıldığı düşünülür.

Bütün postmodern sanat gibi postmodern şiirin de temel özelliği eklektik olmasıdır.

Yeni bir değer üretmekten çok var olan malzemelerden yeni yapılar meydana getirmeye çalışır.

Eklektizm, çok seslilik, deneysellik, biçimsizlik, kapalılık postmodern şiirin başta gelen özellikleridir.

Terry Eagleton pastiş ile birlikte postmodernistlerin parodiye (yansılama) de sıkça başvurduklarını söyler.

Ona göre sanatın artık dünyayı taklit etme görevi ortadan kalktığından sanatçı, temsil etmenin parodisini yapar.

Postmodernistler eserlerinin karmaşık, biçimsiz ve özgünlükten yoksun bir biçimde ortaya koyarlar.

Ecevit, postmodern edebiyatın Lyotard’ın postmodern durum diye nitelendirdiği olağanüstü bir toplumsal yaşamın edebiyatı olduğunu söyler. Ona göre edebiyat da ekonomi, tarih, pedagoji, sosyoloji gibi modern sonrası dönemin yaşam durumunun etkisindedir.

Jean-Françosis Lyotard Postmodern Durum (La Condition Postmoderne) adlı incelemesi postmodernistlerin başucu kitaplarından biridir. Lyotard’ın eserinin hemen girişinde postmodern tutumu, “büyük anlatılara duyulan bir inançsızlık” şeklinde tanımlaması, ardından gelen birçok kişi tarafından postmodernizmin sloganı olarak kabul edilmiştir.

Necmi Zekâ’ya göre postmodern şiirin gündeme gelmemesinin asıl nedeni, henüz Eliot ve Pound benzeri bir postmodern bir şairin doğmamasıdır. Amerika’da hazırlanan kimi postmodern şiir antolojilerinde Charles Olson dışında önemli bir şairin ismine rastlanmaması Necmi Zekâ’nın iddialarını desteklemektedir.

Deneysellik, biçimsizlik, dil sapmaları, gerçekliğin yansıtılmasından vazgeçilmesi, karmaşık ve kapalı anlatım gibi postmodern şiirin birçok özelliğini avangart modernist şairlerin eserlerinde görmek mümkündür. Bundan ötürü postmodern olarak kabul edilen çoğu şair modernist şemsiyesi altında ele alınır.

Postmodern şiire örnek olarak Ahmethan Yılmaz’ın Kahkahalar Atarak Sabunlaştı isimli şiiri verilebilir. Aşağıda şiirin Metropol-Ambulance kısmı verilmiştir:

Metropol-Ambulance
DIŞARIMAKİNASI komik gürültüsüyle sürekli çalışıyor
odanın devir hızla yükseliyor ğ
hacim tahrip oluyor ğğ ğğ
sinek uçuşuyor ğğğ ğğğ ğğğ
sabunlaşılıyor ğğğğ ğğğğ ğğğğ ğğğğ
ğğğğğ ğğğğğ ğğğğğ ğğğğğ ğğğğğ

KAYNAK

Ulaş BİNGÖL., Kemal TİMUR., POSTMODERN ŞİİR NEDİR?

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here